E-2 vizesi yalnızca yatırımcıyı değil, eşini ve 21 yaşından küçük bekar çocuklarını da kapsar. İki konu Türk ailelerin en çok sorduğu sorulardır: "Eşim ABD'de çalışabilir mi?" ve "Çocuğum 21 yaşına gelince ne olacak?" 2022'den bu yana E-2 eşleri statüye bağlı olarak otomatik çalışma yetkisine sahiptir (E-2S) ve ayrı bir EAD beklemesine gerek kalmaz. Çocuklar ise 21 yaşına geldiğinde E-2 statüsünden düşer ve bu noktada CSPA koruması işlemez. Hazırladığımız rehber, E-2 aile üyelerinin haklarını, eşin çalışma iznini ve çocukların 21 yaş geçişini Türk ailenin perspektifinden ele alır.
E-2 statüsünün yatırım tarafı (esaslı yatırım, marjinalite) ayrı bir konudur; tutar değerlendirmesi için E-2 esaslı yatırım rehberimiz başvuru noktasıdır. Yellow Law Group bünyesindeki avukat ekibi, Plano (Texas) merkez ofisinden Türk ailelerin eş çalışma izni ve çocukların statü planlamasını baştan kurar.
E-2 Aile Üyeleri: Eş ve Çocukların Statüsü
E-2 ana başvurucunun (principal investor) eşi ve 21 yaşından küçük bekar çocukları, E-2 derivative (türev) statüsünden yararlanır. Önemli bir kolaylık: eş ve çocukların uyruğunun anlaşma ülkesiyle (Türkiye) aynı olması gerekmez; farklı uyruktaki eş ve çocuklar da derivative statü alabilir.
Eş ve çocuklar, ana başvurucunun E-2 statüsü geçerli olduğu sürece ABD'de kalır. Statünün süresi ve yenilenmesi ana başvurucuya bağlıdır; aile üyelerinin statüsü ona göre şekillenir. Eş çalışma hakkına sahiptir, çocuklar ise eğitim hakkına sahip olur ancak çalışamaz.
E-2S Eş Çalışma İzni: 2022 Sonrası Otomatik Yetki
2022 başında yürürlüğe giren düzenlemeyle E-2 eşleri "statüye bağlı çalışma yetkisi" (employment authorized incident to status) kazandı. Bu, eşin çalışmak için ayrı bir izin başvurusu yapmasına gerek olmadığı anlamına gelir.
Önceki dönemde E-2 eşleri çalışmak için Form I-765 ile EAD (çalışma izni kartı) başvurusu yapar ve aylarca beklerdi. Yeni sistemde eş, statüsü gereği çalışma yetkilidir; bekleme ortadan kalkar. Genel EAD süreci için ABD çalışma izni rehberimiz diğer kategorileri açıklar; ancak E-2 eşi için bu adım artık zorunlu değildir.
Eş EAD Beklemeden Nasıl Çalışır? (I-94 E-2S Şerhi)
E-2 eşinin çalışma yetkisinin kanıtı I-94 kayıt belgesidir. ABD'ye giriş ya da statü onayı sonrası eşin I-94'üne "E-2S" giriş sınıflandırması işlenir. E-2S şerhini içeren I-94 belgesi, işverene karşı çalışma yetkisi kanıtı olarak kabul edilir ve işe giriş formunda (Form I-9) geçerli belge sayılır.
Pratikte eş, E-2S şerhli I-94'ünü işverene sunarak EAD kartı olmadan çalışmaya başlayabilir. Yine de bazı işverenler süreç aşinalığı açısından EAD kartı talep edebildiğinden, isteyen eşler ek güvence olarak I-765 ile EAD başvurusu yapma seçeneğini korur; bu tercih meselesidir, zorunluluk değil.
Eşin Eğitim, İş Kurma ve Diğer Hakları
E-2 eşinin çalışma yetkisi açık piyasa niteliğindedir; herhangi bir işverende çalışabilir, serbest meslek yapabilir ya da kendi işini kurabilir. Belirli bir işverene bağlı değildir.
Eş ayrıca ABD'de tam ya da yarı zamanlı eğitim alabilir; öğrenci statüsüne (F-1) geçmesi gerekmez. Sürücü belgesi, banka hesabı ve Sosyal Güvenlik Numarası (SSN) gibi günlük yaşam adımlarını E-2S statüsü üzerinden tamamlayabilir. Eşin kuracağı işin yatırımcının E-2 işletmesinden bağımsız olması mümkündür.
Çocukların E-2 Statüsü ve 21 Yaş Sınırı
E-2 yatırımcısının 21 yaşından küçük bekar çocukları derivative statü alır ve ABD'de okula gidebilir (ilk/orta öğretim ve üniversite dahil). Çocuklar bu statüde çalışamaz; yalnızca eğitim ve ikamet hakkına sahiptir.
Statünün sınırı nettir: çocuk 21 yaşını doldurduğunda ya da evlendiğinde E-2 derivative statüsü sona erer. Yaş sınırı, ailelerin önceden plan yapması gereken en kesin tarihtir; çocuğun doğum tarihi, ailenin statü planlamasının takvimini belirler.
21 Yaş Sorunu (Aging Out): CSPA Neden Korumaz?
Çocuğun 21 yaşına gelip statü kaybetmesine "aging out" denir. Birçok aile, Child Status Protection Act'in (CSPA) çocuğu koruyacağını sanır; ancak CSPA E-2 derivative statüsünü korumaz.
Nedeni kategorik farktır: CSPA, Green Card (göçmen) başvurularında çocuğun yaşının dondurulmasına yönelik bir korumadır. E-2 ise göçmen olmayan (nonimmigrant) bir statüdür; CSPA bu statüye uygulanmadığından, E-2 çocuğu 21 yaşından önce başka bir statüye geçmezse yasal kalma hakkını kaybeder. Aile Green Card sürecine girmişse, CSPA koruması yalnızca o göçmen başvuru tarafında gündeme gelebilir.
Çocuk 21 Yaşına Yaklaşınca Seçenekler (F-1 ve Diğerleri)
Çocuk 21 yaşına yaklaşırken statü geçişi önceden planlanmalıdır. Başlıca seçenekler:
- F-1 öğrenci statüsüne geçiş: Çocuk üniversite ya da uygun bir eğitim programına kaydolup F-1 statüsüne geçebilir. Süreç için F-1 öğrenci vizesi rehberimiz başvuru noktasıdır.
- Kendi çalışma statüsü: Çocuk nitelikli bir işe ve işverene sahipse H-1B gibi kendi statüsüne geçebilir.
- Green Card sürecine dahil olma: Aile Green Card başvurusu yapıyorsa ve süreç yeterince ilerlemişse, çocuk CSPA hesabıyla göçmen başvuruya dahil edilebilir.
Geçiş, 21 yaş dolmadan önce tamamlanmalıdır; son ana bırakmak statü boşluğu riskini doğurur. Planlama genelde çocuk 19-20 yaşındayken başlatılır.
Green Card'a Geçişte Aile Üyeleri
E-2 ailesi kalıcı oturuma geçmek istediğinde (örneğin EB-5 ya da EB-2 yoluyla) eş ve 21 yaşından küçük çocuklar göçmen başvuruya dahil edilir. Göçmen süreçte çocukların yaşı CSPA kurallarına göre değerlendirilir; bu, nonimmigrant E-2'deki 21 yaş sınırından farklı bir hesaptır.
E-2'den Green Card'a geçiş yollarını ve aile üyelerinin sürece nasıl dahil olduğunu E-2'den Green Card'a geçiş rehberimizde ele aldık. Aile için doğru zamanlama, çocuğun yaşı ve göçmen kategorisinin bekleme süresiyle birlikte planlanır.
Türk Aileler İçin Sık Yapılan Hatalar
- Çocuğun 21 yaştan sonra da statüde kalacağını sanmak: En sık ve en pahalı hatadır; 21 yaş geçişi önceden planlanmazsa statü kaybı yaşanır.
- Eş için gereksiz EAD başvurusu yapmak: E-2S şerhli I-94 zaten çalışma yetkisi kanıtıdır; çoğu durumda EAD beklemeye gerek yoktur.
- F-1 geçişini son aya bırakmak: Üniversite kabulü, I-20 ve statü değişikliği zaman alır; süreç 19-20 yaşında başlatılmalıdır.
- CSPA'nın E-2 çocuğunu koruyacağını varsaymak: CSPA yalnızca göçmen (Green Card) sürecinde devreye girer, nonimmigrant E-2 statüsünde değil.
- Eşin uyruğunu engel sanmak: Eş ve çocukların uyruğunun Türkiye olması gerekmez; farklı uyruktaki aile üyeleri de derivative statü alır.
YellowAmerika E-2 Aile Süreç Yönetimi
E-2 aile planlaması, yatırım dosyası kadar erken kurulması gereken bir süreçtir. Yönettiğimiz E-2 dosyalarında her aşamada (eş çalışma yetkisi kurulumu, I-94 E-2S teyidi, çocukların yaş takvimi, 21 yaş öncesi statü geçiş planı, Green Card'a geçişte aile dahil etme) aile üyelerinin durumu yatırımcıyla birlikte değerlendirilir. Çocuğun yaş takviminin baştan planlanması, aging out kaynaklı statü kaybını önlemenin en sağlam yoludur.
E-2 aile planlamanızı (eş çalışma izni ve çocukların statüsü) profile özel kurmak için Yellow Law Group ekibimizle ücretsiz ön görüşme planlayabilirsiniz.
Hukuki Kaynaklar
Sıkça Sorulan Sorular
Evet. 2022 başından bu yana E-2 eşleri statüye bağlı olarak otomatik çalışma yetkisine sahiptir (E-2S). Eşin çalışmak için ayrı bir izin başvurusu yapmasına gerek yoktur; I-94 belgesindeki E-2S şerhi çalışma yetkisi kanıtıdır. Eş herhangi bir işverende çalışabilir, serbest meslek yapabilir ya da kendi işini kurabilir.
Hayır. Önceki dönemde E-2 eşleri Form I-765 ile EAD başvurusu yapıp aylarca beklerdi. 2022 sonrası E-2S düzenlemesiyle eş, statüsü gereği çalışma yetkilidir; E-2S şerhli I-94 işe giriş formunda (I-9) geçerli belge sayılır. Yine de isteyen eşler ek güvence olarak EAD başvurusu yapma seçeneğini korur, ancak bu zorunlu değildir.
E-2S, E-2 eşinin I-94 kayıt belgesine işlenen giriş sınıflandırmasıdır. ABD'ye giriş ya da statü onayı sonrası eşin I-94'üne otomatik olarak işlenir. Bu E-2S şerhli I-94, işverene karşı çalışma yetkisinin kanıtıdır ve Form I-9 sürecinde geçerli belge olarak kabul edilir. Eş, I-94'ünü resmi CBP sitesinden indirebilir.
Evet. E-2 eşinin çalışma yetkisi açık piyasa niteliğindedir; belirli bir işverene bağlı değildir. Eş herhangi bir işte çalışabilir, serbest meslek yapabilir ya da yatırımcının E-2 işletmesinden bağımsız kendi işini kurabilir. Ayrıca ABD'de eğitim alabilir; öğrenci statüsüne geçmesi gerekmez.
Hayır. E-2 eşi çalışma yetkisine sahipken, 21 yaşından küçük çocuklar yalnızca eğitim ve ikamet hakkına sahiptir; E-2 derivative statüsünde çalışamazlar. Çocuk çalışmak isterse 21 yaşına gelmeden kendi çalışma statüsüne (örneğin F-1 sonrası OPT ya da H-1B) geçmesi gerekir.
Çocuk 21 yaşını doldurduğunda ya da evlendiğinde E-2 derivative statüsü sona erer (aging out). Bu tarihten önce başka bir statüye (en sık F-1 öğrenci statüsü) geçmezse yasal kalma hakkını kaybeder. 21 yaş sınırı kesindir ve ailelerin önceden plan yapması gereken en belirleyici tarihtir.
Hayır. Child Status Protection Act (CSPA), Green Card (göçmen) başvurularında çocuğun yaşının dondurulmasına yönelik bir korumadır. E-2 göçmen olmayan (nonimmigrant) bir statü olduğu için CSPA bu statüye uygulanmaz. E-2 çocuğu 21 yaşından önce başka bir statüye geçmelidir. CSPA yalnızca aile Green Card sürecine girmişse, o göçmen başvuru tarafında devreye girebilir.
Üç başlıca seçenek: (1) F-1 öğrenci statüsüne geçiş — çocuk üniversiteye kaydolup F-1'e geçer, (2) kendi çalışma statüsü — nitelikli iş ve işveren varsa H-1B gibi bir statü, (3) Green Card sürecine dahil olma — aile göçmen başvuru yapıyorsa ve süreç ilerlemişse CSPA hesabıyla dahil edilebilir. Geçiş 21 yaş dolmadan tamamlanmalı; planlama 19-20 yaşında başlatılmalıdır.
Evet. E-2 eş ve çocuklarının uyruğunun anlaşma ülkesiyle (Türkiye) aynı olması gerekmez. Farklı uyruktaki eş ve çocuklar da E-2 derivative statüsünden yararlanır. Anlaşma ülkesi vatandaşlığı yalnızca ana başvurucu (yatırımcı) için zorunludur; aile üyeleri için bu şart aranmaz.
Evet. Aile kalıcı oturuma geçmek istediğinde (örneğin EB-5 ya da EB-2 yoluyla) eş ve 21 yaşından küçük çocuklar göçmen başvuruya dahil edilir. Göçmen süreçte çocukların yaşı CSPA kurallarına göre değerlendirilir; bu, nonimmigrant E-2'deki 21 yaş sınırından farklı bir hesaptır ve çocuğa ek koruma sağlayabilir.
Evet. E-2S statüsündeki eş çalışma yetkili olduğu için Sosyal Güvenlik Numarası (SSN) başvurusu yapabilir. E-2S şerhli I-94 ile eş, SSN, sürücü belgesi ve banka hesabı gibi günlük yaşam adımlarını tamamlayabilir. SSN, hem çalışma hem vergi süreçleri için gereklidir.
Çocuk F-1 öğrenci statüsüne geçtiğinde artık E-2 derivative değil, bağımsız bir F-1 statüsünde olur. Bu, ailenin E-2 statüsünü etkilemez; ana başvurucu ve eş E-2'de kalmaya devam eder. Çocuk F-1'de kendi eğitim ve sınırlı çalışma (CPT/OPT) haklarını kullanır. Aile Green Card sürecine girerse çocuk yine göçmen başvuruya dahil edilebilir.
E-2S çalışma yetkisinde saat ya da çalışma türü kısıtı yoktur. Eş tam zamanlı, yarı zamanlı, birden çok işte ya da serbest meslek olarak çalışabilir. Yetki açık piyasa niteliğinde olduğu için belirli bir işveren, sektör ya da çalışma saatiyle sınırlı değildir.
Aile planlaması yatırım dosyasıyla birlikte, en başta kurulmalıdır. Özellikle çocukların yaş takvimi belirleyicidir: çocuk 18-19 yaşındaysa, 21 yaş öncesi statü geçişi (F-1 ya da diğer) için üniversite kabulü, I-20 ve statü değişikliği süreçleri önceden başlatılmalıdır. Eşin çalışma yetkisi ise E-2 onayı ile otomatik gelir; ayrı bir hazırlık gerektirmez.
